فصل پنجم
معدن
تعاريف و مفاهيم به كار رفته در اين
فصل به شرح زير است :
معدن : مجموعه كانسار (ذخيره معدني كه بهره برداري از
آن اقتصادي مي باشد) و ماشين آلات و تسهيلاتي است كه به منظور اكتشاف ، تجهيز و
بهره برداري و كانه آرايي از كانسار ايجاد شده است .
كانه آرايي : به كليه عمليات فيزيكي و شيميايي كه
به منظور جدا كردن قسمتي از مواد باطله و يا تفكيك كانه ها از يكديگر صورت مي گيرد
، كانه آرايي اطلاق مي شود .
معدن در حال بهره برداري : معدني كه داراي مجوز بهره برداري
از وزارت صنايع و معادن (براي معادن غير از شن و ماسه) يا از شهرداري ها و
فرمانداري ها (براي معادن شن و ماسه) مي باشد و در سال آمارگيري ، حداقل مدت 30
روز به صورت پيوسته يا ناپيوسته مجموعه اي از عمليات استخراج (در پاره اي از موارد همراه با كانه آرايي) براي به
دست آوردن كانه قابل فروش در آن انجام مي شود .
مديريت خصوصي : مديريتي است كه توسط افراد يا
موسسات خصوصي اعمال مي شود .
مديريت عمومي : مديريتي است كه توسط وزارتخانه ها ،
سازمانهاي دولتي ، نهادهاي انقلاب اسلامي ، بانك ها و شهرداري ها اعمال مي شود
.
شاغلان : كليه افرادي كه در داخل يا خارج
معدن به صورت تمام وقت يا پاره وقت براي معدن كار مي كنند . شاغلان از نظر وظيفه
اي که دارند به شاغلان خط توليد (ماهر و ساده) و ساير شاغلان تفکيک مي شوند . در
طرح آمارگيری از معادن در حال بهره برداری کشور ، منظور از تعداد
شاغلان ، متوسط شاغلان در سال می باشد .
شاغلان ماهر خط
توليد : كاركناني هستند كه به اعتبار دانش فني و تجربه اي كه كسب
كرده اند ، توانايي
انجام يك قسمت از كار فني خط توليد را داشته باشند مانند مهندسان ، تكنسين هاي فني
، استادكاران ، سركارگران ، كارگران ماهر ،
تعميرکاران و رانندگانی که در خط توليد مشغول به کار هستند .
شاغلان ساده خط توليد : كاركناني هستند كه شغل مورد تصدي
آنان در خط توليد نياز به تعليم و كسب تجربه
ندارد ، مانند كارگران ساده ، باربران و بارگيران که در خط توليد مشغول به کار
هستند .
ساير شاغلان : كاركناني هستند كه در معدن يا دفتر
مركزي به كار اداري ، مالي و خدماتي اشتغال داشته و بطور مستقيم در امر استخراج و
توليد دخالت ندارد و عموماً كارمند ناميده مي شوند .
جبران خدمات مزد و حقوق بگيران : عبارت است از مزد و حقوق و ساير
پرداختي ها (پول ، کالا و 000) به مزد و حقوق بگيران .
توليد مواد معدني : مجموع مواد معدني حاصل از يك رشته
فعاليت استخراج است كه به اشكال گوناگون قابل عرضه به بازار مي باشد .
ارزش توليدات : ارزش مواد معدني استخراج شده و ساير توليدات
معدن به قيمت توليد كننده ، يعني قيمت فروش به مشتريان در محل معدن است .
سرمايه گذاري
(ارزش تغييرات اموال سرمايه اي) : تغييرات ايجاد شده در ارزش اموال سرمايه اي
(مجموع
ارزش خريد يا تحصيل يا ساخت اموال سرمايه اي جديد و هزينه تعميرات اساسي اموال سرمايه اي منهاي ارزش فروش
يا انتقال اموال سرمايه اي) طي دوره زماني معين را سرمايه گذاري گويند .
اموال سرمايه اي : ماشين آلات ، وسايل ، ابزار و
تجهيزاتي هستند که براي انجام فعاليتهاي توليدي يا ايجاد خدمت به کار گرفته مي
شوند و عمر مفيد اقتصادي آنها معمولا از يکسال بيشتر است . ماشين آلات توليد و تجهيزات نيرو ، ابزار و وسايل
کار با دوام ، لوازم و تجهيزات اداري ، وسايل نقليه ، زمين و ساختمان نمونه
هايی از اموال سرمايه ای به شمار می روند .
ارزش افزوده : عبارت است از ارزش دريافتي ها
(ستانده ها) منهاي ارزش پرداختي ها (داده ها) .
ارزش دريافتي ها (ستانده ها) : عبارت است از ارزش توليدات مواد
معدني ، ساير توليدات ، ساخت و تعمير اساسي اموال سرمايه اي توسط شاغلان و ساير
دريافتي هاي معادن كه شامل دريافتي بابت كارهاي كنتراتي ، تعميرات جزيي ساختمان ،
لوازم و تجهيزات اداري ، تعميرات جزيي ماشين آلات آزمايشگاه و غيره مي باشد .
ارزش پرداختيها (داده ها) : عبارت است از ارزش مواد ، ابزار و وسايل كار كم دوام ، سوخت مصرف شده ، آب و برق خريداري شده و ساير پرداختي ها
كه شامل پرداختي بابت كارهاي كنتراتي ، تعميرات جزيي ساختمان ، لوازم و
تجهيزات اداري ، تعميرات جزئي ماشين آلات ، آزمايشگاه و غيره مي باشد .
شرکت تعاوني : رجوع شود به تعاريف و مفاهيم " فصل 4 - کشاورزي ,
جنگلداري و شيلات " .
شرکت تعاوني معدني : نوعي شرکت تعاوني که در زمينه
استخراج ، بهره برداري و فروش مواد استخراج شده از معادن فعاليت دارد .
|
سال و فعاليت |
تعداد
معادن |
تعداد
شاغلان (نفر) |
جبران خدمات مزد و حقوق بگيران (هزار
ريال) |
||
|
جمع |
نحوه مديريت |
||||
|
عمومي |
خصوصي |
||||
|
1385................................................................
|
15 |
0 |
15 |
87 |
... |
|
1386........................................... |
14 |
. |
14 |
78 |
... |
|
استخراج زغال سنگ ............ |
0 |
... |
... |
... |
... |
|
استخراج سنگهاي آهني ....... |
0 |
... |
... |
... |
... |
|
استخراج سنگهاي
فلزي غير آهني |
0 |
... |
... |
... |
... |
|
سنگ
مس .................................................... |
0 |
... |
... |
... |
... |
|
كروميت
......................................................... |
1 |
0 |
1 |
13 |
... |
|
منگنز
............................................................... |
1 |
0 |
1 |
5 |
... |
|
استخراج شن و ماسه و 000 .... |
0 |
... |
... |
... |
... |
|
شن
و ماسه .................................................. |
0 |
... |
... |
... |
... |
|
سنگهاي
تزئيني ........................................ |
0 |
... |
... |
... |
... |
|
سنگ
لاشه ................................................... |
10 |
0 |
10 |
50 |
... |
|
سنگ
بالاست ............................................. |
0 |
... |
... |
... |
... |
|
سنگ
آهك .................................................. |
0 |
... |
... |
... |
... |
|
سنگ
گچ ...................................................... |
1 |
0 |
1 |
5 |
... |
|
كائولن
، خاك نسـوز و000................ |
1 |
0 |
1 |
5 |
... |
|
دولوميت
........................................................ |
0 |
... |
... |
... |
... |
|
بنتونيت
و گل سرشوي ....................... |
0 |
... |
... |
... |
... |
|
منيزيت
و گل سفيـد ............................ |
0 |
... |
... |
... |
... |
|
استخراج مواد
معدني شيميايي و000 |
0 |
... |
... |
... |
... |
|
باريت
................................................................ |
0 |
... |
... |
... |
... |
|
فلورين
............................................................. |
0 |
... |
... |
... |
... |
|
استخراج نمك ....................... |
0 |
... |
... |
... |
... |
|
استخراج ساير مواد معدني ... |
0 |
... |
... |
... |
... |
|
سيليس
.......................................................... |
0 |
... |
... |
... |
... |
|
پوكه
معدني .................................................. |
0 |
... |
... |
... |
... |
|
فلدسپات
....................................................... |
0 |
... |
... |
... |
... |
|
تالك
................................................................. |
0 |
... |
... |
... |
... |
|
فيروزه
............................................................. |
0 |
... |
... |
... |
... |
|
عقيق
................................................................ |
0 |
... |
... |
... |
... |
مأخذ ـ اداره صنايع و معادن شهرستان سبزوار .
|
سال
و فعــاليت |
جمع |
شاغلان
خط توليد |
ساير
شاغلان (اداري ، مالي ، خدماتي) |
|
|
ماهر |
ساده |
|||
|
1385 .................................................................. |
87 |
20 |
52 |
15 |
|
1386 ............................................ |
78 |
16 |
46 |
16 |
|
استخراج زغال سنگ ............... |
0 |
... |
... |
... |
|
استخراج سنگهاي آهني ......... |
0 |
... |
... |
... |
|
استخراج سنگهاي
فلزي غير آهني |
0 |
... |
... |
... |
|
سنگ
مس ....................................................... |
0 |
... |
... |
... |
|
كروميت
............................................................. |
13 |
3 |
7 |
3 |
|
منگنز
.................................................................. |
5 |
2 |
3 |
1 |
|
استخراج شن و ماسه و 000 ...... |
0 |
... |
... |
... |
|
شن
و ماسه ..................................................... |
0 |
... |
... |
... |
|
سنگهاي
تزئيني ........................................... |
0 |
... |
... |
... |
|
سنگ
لاشه ...................................................... |
50 |
10 |
30 |
10 |
|
سنگ
بالاست ................................................. |
0 |
... |
... |
... |
|
سنگ
آهك ..................................................... |
0 |
... |
... |
... |
|
سنگ
گچ .......................................................... |
5 |
1 |
3 |
1 |
|
كائولن
، خاك نسـوز و000................... |
5 |
1 |
3 |
1 |
|
دولوميت
............................................................ |
0 |
... |
... |
... |
|
بنتونيت
و گل سرشوي ........................... |
0 |
... |
... |
... |
|
منيزيت
و گل سفيـد ............................... |
0 |
... |
... |
... |
|
استخراج مواد
معدني شيميايي و 00 |
0 |
... |
... |
... |
|
باريت
........................................................................ |
0 |
... |
... |
... |
|
فلورين
................................................................ |
0 |
... |
... |
... |
|
استخراج نمك .......................... |
0 |
... |
... |
... |
|
استخراج ساير مواد معدني ...... |
0 |
... |
... |
... |
|
سيليس
.............................................................. |
0 |
... |
... |
... |
|
پوكه
معدني ..................................................... |
0 |
... |
... |
... |
|
فلدسپات
........................................................... |
0 |
... |
... |
... |
|
تالك
..................................................................... |
0 |
... |
... |
... |
|
فيروزه
................................................................. |
0 |
... |
... |
... |
|
عقيق
.................................................................... |
0 |
... |
... |
... |
1- تعداد شاغلان معادني كه در آن ، انجام بخشي از فعاليتهاي
استخراج به صورت كنتراتي به ديگران واگذار شده ، جزء شاغلان معادن به حساب نيامده
است .
مأخذ ـ اداره صنايع و معادن شهرستان سبزوار .
|
سال
و فعاليت |
مقدار توليد |
ارزش توليدات (هزار ريال) |
|
|
مواد معدني به جزء شن و ماسه ، بالاست و پوكه معدني ( تن ) |
شن
و ماسه ، بالاست و پوكه معدني (مترمكعب) |
||
|
1385 ................................................................... |
141083 |
... |
11839520 |
|
1386 ............................................. |
35500 |
... |
3980000 |
|
استخراج زغال سنگ ................ |
0 |
... |
... |
|
استخراج سنگهاي آهن ............ |
0 |
... |
... |
|
استخراج سنگهاي
فلزي غير آهني |
0 |
... |
... |
|
سنگ مس ......................................................... |
0 |
... |
... |
|
كروميت .............................................................. |
2000 |
... |
2200000 |
|
منگنز .................................................................... |
2500 |
... |
1175000 |
|
استخراج شن و ماسه و 000 ....... |
0 |
... |
... |
|
شن و ماسه ....................................................... |
0 |
... |
... |
|
سنگهاي تزئيني (1) ..................................... |
0 |
... |
... |
|
سنگ لاشه ........................................................ |
18000 |
... |
63000 |
|
سنگ بالاست .................................................. |
0 |
... |
... |
|
سنگ آهك ....................................................... |
0 |
... |
... |
|
سنگ گچ ........................................................... |
10000 |
... |
425000 |
|
كائولن ، خاك نسـوز (2) .......................... |
3000 |
... |
117000 |
|
دولوميت ............................................................. |
0 |
... |
... |
|
بنتونيت و گل سرشوي ............................ |
0 |
... |
... |
|
منيزيت و گل سفيـد ................................. |
0 |
... |
... |
|
استخراج مواد
معدني شيميايي و 000 |
0 |
... |
... |
|
باريت ..................................................................... |
0 |
... |
... |
|
فلورين .................................................................. |
0 |
... |
... |
|
استخراج نمك (3) ...................... |
0 |
... |
... |
|
استخراج ساير مواد معدني ....... |
0 |
... |
... |
|
سيليس ............................................................... |
0 |
... |
... |
|
پوكه معدني ....................................................... |
0 |
... |
... |
|
فلدسپات ............................................................ |
0 |
... |
... |
|
تالك ...................................................................... |
0 |
... |
... |
|
فيروزه .................................................................. |
0 |
... |
... |
|
عقيق ..................................................................... |
0 |
... |
... |
1 ـ استخراج سنگهاي تزئيني مرمركوپ ، مرمرگلداني ، مرمريت
قرمز كوپ ، مرمر ليمويي كوپ ، مرمر ليمويي لاشه ، مرمريت سفيد كوپ ، ساير
انواع تراورتن ، انواع گرانيت ، سنگ چيني ساده و بازالت و 000 مي باشد .
2 ـ خاك نسوز ،
خاك صنعتي و کرونا مي باشد .
3 ـ استخراج
نمك ، نمك سنگي و نمك خاكي است .
مأخذ ـ اداره صنايع و معادن
شهرستان ات
عمومي شركت هاي تعاوني معدني فعال بر حسب بخش در پايان سال